بی‌طرفی چگونه در عمل تضمین می‌شود؟

بی‌طرفی در دستگاه قضایی ایران هم در سطح قانون و هم در عمل با مجموعه‌ای از سازوکارهای حقوقی، آیین‌های دادرسی، نظارت‌های درون‌سازمانی و ضمانت‌اجراها تضمین می‌شود. مهم‌ترین محورهای عملی تضمین بی‌طرفی عبارت‌اند از: 1) مبانی قانونی و اصول حاکم - اصل 34، 35 و 156 قانون اساسی: حق دادخواهی، حق داشتن وکیل، و مأموریت قوه قضاییه به «احیای حقوق عامه و گسترش عدل» که مستلزم بی‌طرفی است. - اصل 164 قانون اساسی: استقلال قاضی و منع جابه‌جایی/عزل بدون تشریفات قانونی، برای مصون داشتن از نفوذ و فشار. - اصل 166 و 167: لزوم استدلال و مستند بودن آراء، که امکان نظارت و کنترل بی‌طرفی را فراهم می‌کند. - ماده 3 و 4 قانون آیین دادرسی کیفری و مواد متناظر در آیین دادرسی مدنی: رسیدگی منصفانه، مستدل و مستند. - منشور حقوق شهروندی (1395) مواد 69 تا 74: تأکید بر دادرسی منصفانه و بی‌طرفی مرجع رسیدگی. - قانون نظارت بر رفتار قضات (138