قاضی، دادستان و وکیل چه مسئولیت‌های اخلاقی متمایزی دارند؟

در دستگاه قضایی ایران، هر یک از قاضی، دادستان و وکیل بر اساس قانون و اسناد حرفه‌ای، مسئولیت‌های اخلاقی اختصاصی دارند. جمع‌بندی زیر بر مبنای قوانین داخلی از جمله قانون اساسی، قوانین آیین دادرسی، قانون نظارت بر رفتار قضات، لایحه استقلال کانون وکلا، آیین‌نامه‌های مرتبط و اصول کلی اخلاق حرفه‌ای ارائه می‌شود. 1) قاضی - بی‌طرفی و استقلال: قاضی باید در رسیدگی بی‌طرف باشد و از هرگونه نفوذ، رابطه، فشار یا جانبداری پرهیز کند. اصل 156 و 164 قانون اساسی بر استقلال قوه قضاییه و قضات تأکید دارد. ماده 44 قانون نظارت بر رفتار قضات (مصوب 1390) و مواد متعدد همان قانون بر تخلفات ناشی از جانبداری، اعمال نفوذ یا ارتباطات ناسالم تأکید دارند. - رعایت قانون و دادرسی منصفانه: قاضی مکلف است اصول دادرسی عادلانه، حق دفاع، برابری طرفین، رسیدگی در مهلت متعارف و مستندسازی آراء را رعایت کند (مواد 3، 199 و 213 قانون آیین دادرسی مدنی؛ مواد 2، 4، 190 و 570 به بعد قانون آیین دادرسی کیفری). - پرهیز از تعارض منافع: در صورت وجود جهات رد دادرس (نسبت، قرابت، نفع شخصی، اظهارنظر قبلی)،