تبدیل تعهد چیست و چه زمانی رخ می‌دهد؟

پاسخ کوتاه و کاربردی تعریف - تبدیل تعهد (Novation) در حقوق ایران به معنی جایگزین‌شدن یک تعهد جدید به‌جای تعهد سابق است، به‌گونه‌ای که تعهد قبلی ساقط و تعهد جدید ایجاد می‌شود. این نهاد در قانون مدنی به‌طور صریح نام‌گذاری نشده، اما آثار آن از مواد 292 تا 300 قانون مدنی (در باب سقوط تعهدات به وفای به عهد، ابراء، تهاتر، مالکیت ما فی‌الذمه و حواله) و به‌ویژه نهاد حواله و نیز تبدیل موضوع یا سبب قابل استنباط است. دکترین و رویه، آن را تحت عنوان «تبدیل تعهد» می‌شناسند. انواع و موارد تحقق به‌طور معمول سه وضعیت عمده برای تحقق تبدیل تعهد شناخته می‌شود: 1) تبدیل داین (تبدیل طلبکار) - با تراضی مدیون، داین سابق ساقط و داین جدید جایگزین می‌شود. در حقوق ایران، قالب رایج آن «حواله طلب» و انتقال طلب است (مواد 292، 724 به بعد در باب حواله و انتقال طلب/حق مطالبه). - اثر: دینِ سابق نسبت به داین قدیم ساقط و نسبت به داین جدید برقرار می‌شود، مشروط به قصد تبدیل و تراضی طرف‌های ذی‌نفع. 2) تبدیل مدیو