مراحل اصلی رسیدگی داوری در تقسیم ارث چیست؟

در مقام وکیل دادگستری، راهنمای عملی و مرحله‌به‌مرحله تنظیم قرارداد داوری و روند رسیدگی داوری در پرونده‌های تقسیم ارث را به‌اختصار بیان می‌کنم. مبانی قانونی اصلی: مواد 454 تا 501 قانون آیین دادرسی مدنی (ق.آ.د.م)، مواد 752 به بعد قانون مدنی (صلح و سازش)، و مقررات مرتبط با انحصار وراثت و تحریر ترکه (قانون امور حسبی). الف) پیش‌نیازها و نکات مقدماتی - امکان ارجاع اختلاف به داوری: اختلافات مالی و قابل تراضیِ ناشی از ارث (مانند افراز و تقسیم ترکه، حسابرسی دیون و مطالبات ترکه، تعیین سهم هر وارث پس از احراز وراثت و تعیین سهام قانونی) قابل داوری است. اما: - امور حسبی ماهیتاً غیرترافعی (مثل صدور گواهی انحصار وراثت، تحریر ترکه) در صلاحیت دادگاه است؛ نتیجه آنها می‌تواند مبنای داوری قرار گیرد. - حقوق اشخاص ثالث و دیون ممتاز متوفی باید رعایت شود؛ داور نمی‌تواند بر خلاف حقوق ثالث حکم دهد. - در صورت وجود محجور (صغیر، غیررشید، مجنون) یا غایب مفقودالاثر، رعایت تشریفات نمایندگی قانونی و اخذ اذن مرجع صالح ضروری است؛ بدون اذن، توافق داوری نسبت به آنان نافذ نیست (مواد 1184، 1186، 1235 ق.م. و اصول کلی حمایت از محجورین). - مستندات ضروری پیش از داوری: - گواهی انحصار وراثت معتبر (قانون امور حسبی، مواد 20 به بعد). - مدارک ماترک: اسناد ملکی، حساب‌ها، سهام، خودرو، مطالبات و دیون. - ارزیابی روز اموال (کارشناس رسمی یا توافقی). - تعیین دیون و هزینه‌های واجب پرداخت از ترکه (ماده 869 و بعد ق.م.). ب) تنظیم قرارداد داوری (موافقت‌نامه داوری) – نکات کلیدی طبق مواد 454 تا 458 ق.آ.د.م، توافق داوری باید صریح، مکتوب و