نقش کارشناسی و ارزیابی در این دعاوی چیست؟

نکته‌ها به‌صورت کاربردی و با استناد: 1) جایگاه کارشناسی در دعاوی اموال رها شده - وقتی مالی به‌ظاهر “رها شده” یا بلاصاحب تلقی می‌شود، اختلاف اصلی حول سه محور است: ماهیت و وضعیت عینی مال، انتساب و تعلق سابق (سابقه تملک)، و ارزش و منافع. اظهارنظر فنی درباره این موارد عمدتاً خارج از دانش قاضی است؛ لذا ارجاع به کارشناس وفق مواد 257 تا 269 قانون آیین دادرسی مدنی نقش محوری دارد. دادگاه می‌تواند رأساً یا به‌درخواست طرفین قرار ارجاع به کارشناس صادر کند. 2) مهم‌ترین موضوعاتی که کارشناس ارزیابی می‌کند - تعیین نوع و وضعیت مال: آیا مال واقعاً رها شده است یا صرفاً متروکه/مهجور/مفقودالمالک؟ در اموال غیرمنقول، تشخیص تصرفات فعلی و سابق، قدمت بنا، کاربری و آثار حیازت اهمیت دارد. این موضوع مستقیماً بر قابلیت استناد به قواعد حیازت (مواد 140 به بعد قانون مدنی) یا زوال ید سابق اثر می‌گذارد. - احراز سابقه مالکیت یا انتساب: با بررسی اسناد، پلاک ثبتی، نقشه‌ها، تحدید حدود، سوابق ثبتی، قبوض عوارض و انشعابات، و قرائن مادی. هرچند تشخیص نهایی تعلق حق با قاضی است، اما