پاسخ کوتاه: اصل بر اعتبار شرط اسقاط ضمان درک در بیع است، اما با دو قید مهم: 1) نباید مخالف مقتضای ذات عقد باشد، 2) نباید مخالف قواعد آمره و نظم عمومی (از جمله خیار تسلیم مبیع دیگری/بطلان معامله فضولی بدون اجازه) باشد. در نتیجه، شرط برائت یا اسقاط ضمان درک در فرض جهل خریدار یا در مواردی که ثمن یا مبیع اصولاً به خریدار منتقل نشده یا معامله از اساس باطل است، بهطور مطلق کارساز نیست. رویه و دکترین عموماً اعتبار «شرط برائت از درک» را در حد مسئولیت قراردادی بایع و در حد قابل اسقاط بودن حقوق تکمیلی میپذیرند، نه جایی که حکم قانون جنبه آمره دارد. تحلیل مبنا و نصوص قانونی: - ماده 362 قانون مدنی آثار بیع صحیح را برمیشمارد: 1) تملیک مبیع به مشتری و تملیک ثمن به بایع، 2) ضمان درک در صورت مستحقللغیر درآمدن مبیع، 3) تسلیم مبیع و 4) تسلیم ثمن. ضمان درک در واقع تعهد بایع به پاسخگویی در قبال مستحقللغیر درآمدن مبیع (یا ثمن) است؛ اثر آن بازگرداندن ثمن و جبران خسارات ناشی از استحقاق غیر است.
برای مشاهدهٔ ادامه، خرید کنید
دسترسی سریع و فوری
