آیا مهریه ذاتاً قابل تهاتر است؟

پاسخ کوتاه: بله، مهریه در اصل یک دین مالی است و در صورت وجود شرایط قانونی، قابل تهاتر با دیون متقابل زوجین است؛ اما به‌طور خودکار و در همه حالات قابل تهاتر نیست و باید قیود قانون مدنی و قانون اجرای احکام را رعایت کرد. مبنای قانونی و تحلیل: - ماهیت مهریه: طبق مواد 1078 و 1082 قانون مدنی، مهریه مالی است که به ذمه شوهر قرار می‌گیرد و با وقوع عقد نکاح، زن مالک آن می‌شود. بنابراین از نظر ماهوی «دین قابل مطالبه» است. - قاعده تهاتر: مواد 295 تا 298 قانون مدنی ناظر بر تهاتر است. به‌ویژه: - ماده 295: «تهاتر قهری است و بدون اینکه طرفین تراضی کنند حاصل می‌شود.» - ماده 296: تهاتر وقتی محقق می‌شود که دو دین متقابل، هم‌جنس، هم‌زمان قابل مطالبه و در ذمه یکدیگر باشد. - ماده 297: اگر محل پرداخت یا سبب دین متفاوت باشد، اصل بر امکان تهاتر است مگر اینکه خلاف آن مقرر شده باشد یا تهاتر موجب ورود ضرر نامتعارف شود. - ماده 298: در صورت اختلاف جنس یا عدم حال بودن یکی از دیون، تهاتر محقق نمی‌شود. - نتیجه از قواعد عمومی: چون مهریه «دین پولی/مالی حال» است (اصل بر حال بودن مگر عندالاستطاعه یا اقساط در سند نکاحیه یا رأی دادگاه)، در فرضی که شوهر نیز