بانکداری اسلامی بر چه اصول فقهی و حقوقی استوار است؟

بانکداری اسلامی بر مجموعه‌ای از اصول فقهی و حقوقی شریعت اسلام استوار است که در حقوق ایران نیز به موجب اصل 4 قانون اساسی و قوانین بخشی بانکی و مالی لازم‌الاجراست. اهم این اصول به‌شرح زیر است: 1) ممنوعیت ربا (حرمت سود تضمینی بر قرض) - مبنا: آیات قرآن (بقره 275–279)، سنت، اجماع. در حقوق ایران: ماده 595 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) ربا را جرم می‌داند؛ اصل 49 قانون اساسی تحصیل درآمد ربوی را از مصادیق اموال نامشروع اعلام می‌کند. - نتیجه عملی: بانک‌ها حق اعطای «قرض با بهره» ندارند؛ باید از عقود مبادله‌ای و مشارکتی به‌جای قرارداد وام بهره‌دار استفاده شود. - ابزار حقوقی: قانون عملیات بانکی بدون ربا 1362 و آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های بانک مرکزی. 2) اصل مشارکت در سود و زیان (Profit and Loss Sharing) - مبنا: قاعده غرر و نهی از ربا؛ مشروعیت مشارکت و مضاربه در فقه معاملات. - در حقوق ایران: پیش‌بینی عقود مشارکت مدنی، مضاربه، مشارکت حقوقی، سرمایه‌گذاری مستقیم در قانون عملیات بانکی بدون ربا و دستورالعمل‌های بانک مرکزی. - نتیج