بهعنوان یک وکیل ایرانی، در پاسخ به پرسش «ریسکهای ویژه بانکداری اسلامی کداماند؟» نکات زیر قابل طرح است. برخی از این ریسکها در بانکداری متعارف نیز وجود دارند، اما در بانکداری اسلامی بهواسطه ماهیت عقود شرعی، شدت، شکل و نحوه مدیریت آنها متفاوت است. ارجاعات حقوقی مرتبط، عمدتاً به قانون عملیات بانکی بدون ربا و آییننامهها و دستورالعملهای بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران است. 1) ریسک شریعت (Shariah Compliance Risk) - ماهیت: خطر عدم انطباق عملیات، قراردادها یا رویههای بانکی با موازین فقهی (عدمالربا، غرر، قمار، شرط فاسد). - پیامد حقوقی: بیاعتباری یا بطلان قرارداد (مواد 190 و 217 قانون مدنی درباره شرایط صحت معاملات و مشروعیت جهت معامله) و ایجاد تعهدات جبرانی، لطمه اعتباری بانک. - مبنا: قانون عملیات بانکی بدون ربا مصوب 1362 و آییننامهها/دستورالعملهای بانک مرکزی درباره عقود اسلامی (مرابحه، مشارکت، مضاربه، جعاله، سلف، اجاره به شرط تملیک و …). بخشنامههای کمیته فقهی سازمان بورس نیز برای ابزارهای بازار سرمایه اسلامی راهگشاست. 2) ریسک عملیاتیِ ناشی از پیچیدگی عقود - ماهیت: اجرای عقود مرکب (مثلاً مرابحه+وکالت، اجاره به شرط تملیک با تعهدات جانبی) مستلزم کنترل اسناد واقعیِ تملک و نقلوانتقال است. هر خلل در قبض و اقباض، تعیین مبیع، یا نحوه محاسبه سود میت
برای مشاهدهٔ ادامه، خرید کنید
دسترسی سریع و فوری