در چه مواردی افراز ممنوع یا غیرممکن است؟

پاسخ به‌صورت اجمالی و کاربردی: 1) تعریف‌ها - افراز: جدا کردن سهم مشاع هر وارث از مال مشاع ترکه (تقسیم به نحو عینی). مرجع حسب مورد: اداره ثبت (اگر ملک ثبت شده و اختلافی نباشد) یا دادگاه عمومی حقوقی (مواد 589 تا 598 قانون مدنی، قانون افراز و فروش املاک مشاع 1357). - تعدیل: وقتی مال قابل افراز هست ولی سهام به‌صورت برابر و هم‌جنس قابل انطباق نیست؛ با افزودن/کاستن اجزاء یا پرداخت سرانه (ردّ) توازن برقرار می‌شود (مواد 590، 591 قانون مدنی). - تفکیک/تقسیم به فروش: اگر افراز ممکن نباشد، معمولاً حکم به عدم افراز و سپس دستور فروش و تقسیم ثمن صادر می‌شود (ماده 4 قانون افراز و فروش املاک مشاع و ماده 317 آیین دادرسی مدنی در مقام اجرای حکم). 2) موارد ممنوعیت یا عدم امکان افراز الف) به موجب قانون یا ماهیت مال: - غیرقابل تجزیه بودن مال بدون ضرر فاحش یا کسر فاحش از قیمت: ماده 592 قانون مدنی. مثال: واحد آپارتمانی منفرد، اتومبیل، ماشین‌آلات غیرقابل تفکیک. - ضرر فاحش یا افت عمده ارزش در اثر افراز: اگر تقسیم عینی موجب از بین رفتن انتفاع متعارف یا کسر قیمت به‌طور غیرمتناسب شود، افراز ممنوع و باید به فروش