چه مقرراتی مبنای حقوقی نهر متروکه را تعیین می‌کند؟

مفهوم «نهر متروکه» در حقوق ایران عمدتاً در حوزه حقوق عمومی آب، عمران شهری و ثبت اسناد مطرح می‌شود و مبنای حقوقی آن از چند دسته مقررات به‌دست می‌آید. مهم‌ترین منابع و آثار حقوقی آن به شرح زیر است: 1) قوانین و مقررات حاکم بر آب‌ها و انهار - قانون توزیع عادلانه آب مصوب 1361 و اصلاحات بعدی: - ماده 1 و 2: آب‌ها و انهار طبیعی و عمومی را از اموال عمومی دانسته و اداره آن را تحت حاکمیت دولت (وزارت نیرو/شرکت‌های آب) قرار می‌دهد. - ماده 18 و 20: هرگونه تصرف، منحرف کردن یا ایجاد مسیرهای جدید آب بدون مجوز ممنوع است. در مورد انهاری که عملاً از جریان خارج یا رها شده‌اند، تشخیص وضعیت و تصمیم‌گیری درباره برقراری یا قطع حقابه‌ها و نحوه استفاده مجدد با مرجع حاکمیتی آب است. - آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های وزارت نیرو: - دستورالعمل‌های مربوط به تعیین و احیای حقابه‌ها، تغییر مسیر انهار، و واگذاری بستر و حریم انهار متروکه یا خشک‌شده. این اسناد، فرایند کارشناسی برای تشخیص «متروکه بودن» (عدم جریان مؤثر، عدم استفاده عرفی/قانونی، قطع حقابه) و آثار حقوقی آن را مشخص می‌کنند. 2) قواعد مربوط به اموال عمومی، ب