آیا تصرف و ساخت‌وساز روی نهر متروکه مجاز است؟

خلاصه پاسخ: صرف «متروکه» شدن یک نهر، آن را قابل تملک خصوصی یا محل مجاز ساخت‌وساز نمی‌کند. در اغلب موارد، نهرهای متروکه در زمره اموال عمومی و انفال بوده یا تحت مالکیت/اختیار شهرداری و دستگاه‌های متولی (آب منطقه‌ای، منابع آب) قرار دارند. هرگونه تصرف، دیوارکشی، پرکردن یا ساخت‌وساز روی بستر و حریم نهر—even متروکه—بدون مجوزهای قانونی، از نظر حقوقی و کیفری قابل تعقیب و مستلزم قلع‌وقمع و اعاده وضع است. مبانی و مستندات قانونی: - قانون مدنی: - ماده 26 و 27: اموال عمومی و اموالی که ملک اشخاص شناخته نمی‌شود، در اختیار حکومت است و قابل تملک خصوصی نیست مگر به موجب قانون. - ماده 95: بستر رودخانه‌ها و نهرهای طبیعی (و متعلقات آن) از اموال عمومی است مگر خلافش ثابت شود. - قانون توزیع عادلانه آب (1361): - ماده 1 و 2: آب‌های سطحی