در رویه جدید، اولویت با حفظ سرپناه خانواده است یا وصول مهریه؟

پاسخ کوتاه: در رویه فعلی محاکم و اجرای ثبت، اصل «حفظ سرپناه خانواده» بر «وصول مهریه» تقدم دارد؛ اما این تقدم مطلق نیست و به نوع و وضعیت حقوقی واحد مسکن مهر، میزان و نوع مالکیت زوج، و امکان تأمین طلب از اموال دیگر بستگی دارد. در بسیاری از موارد، مسکن مهر به‌عنوان مال غیرقابل توقیف یا دارای محدودیت در نقل و انتقال تلقی می‌شود، مگر در شرایط خاص. راهنمای کاربردی و نکات کلیدی 1) مبانی قانونی عدم توقیف منزل مسکونی متناسب با شأن - ماده 24 قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی 1394: «منزل مسکونی که عرفاً در شأن محکوم‌علیه در حالت اعسار او باشد، از توقیف مستثنی از دین است.» - ماده 523 قانون آیین دادرسی مدنی و مواد 61 و 65 قانون اجرای احکام مدنی (به‌طور کلی درباره مستثنیات دین). - نتیجه: اگر واحد مسکن مهر، تنها سرپناه و متناسب با شأن و نیاز خانواده باشد، اصولاً مستثنی از دین و غیرقابل توقیف برای مهریه است. تشخیص تناسب با شأن، عرفی و موردی است و قاضی یا واحد اجرا با توجه به شواهد (متراژ، محل، ارزش، وضعیت معیشتی) تصمیم می‌گیرد. 2) وضعیت‌های متفاوت مسکن مهر و اثر هرکدام بر توقیف - قرارداد سه‌جانبه/واگذاری با تعاونی و بانک: تا پیش از صدور سند مالکیت رسمی قطعی، خریدار معمولاً صرفاً «حق بهره‌برداری/حق واگذاری» دارد و ملک در رهن بانک یا در محدودیت‌های انتقالی است. • نکته: حقوق ناشی از این قراردادها غالباً غیرقابل انتقال بدون اذن مرتهن/تعاونی است؛ لذا تو