مبنای مطالبه استرداد وجه برداشت‌شده چیست؟

مبنای مطالبه استرداد وجه برداشت‌شده از حساب (در فرض «برداشت اشتباه/غیرمجاز») در حقوق ایران بر چند محور استوار است: 1) اصل «دارا شدن بلاجهت» (استیفای ناروا) - ماده 301 قانون مدنی: «کسی که عمداً یا اشتباهاً چیزی را که مستحق نبوده اخذ کرده باشد، ضامن است.» - ماده 302 قانون مدنی: دریافت‌کننده موظف به استرداد عین یا مثل/قیمت است. - نتیجه: اگر بانک یا ثالث، بدون مجوز یا به اشتباه، وجهی از حساب شما برداشت کند و ذی‌حق نباشد، مکلف به استرداد است؛ این مبنا حتی بدون اثبات تقصیر هم قابل استناد است، زیرا اصل بر «عدم استحقاقِ دریافت‌کننده» و لزوم بازگرداندن است. 2) مسئولیت قراردادی/قواعد عام مسئولیت بانک - رابطه مشتری و بانک، یک رابطه قراردادی/سپرده بانکی است. بانک مکلف به نگهداری وجوه و اجرای صحیح تراکنش‌ها طبق قرارداد، مقررات بانکی و عرف حرفه‌ای است. برداشت غیرمجاز یا اجرای اشتباه دستور پرداخت، نقض تعهد قراردادی و موجب ضمان بانک است. - مواد 220، 221، 222 قانون مدنی: در صورت تخلف از تعهد، متعهد ملزم به اجرای تعهد و جبران خسارت است، مشروط به وجود تعهد و تخلف. - اگر قصور سام