آیا موکل می‌تواند یک‌طرفه عزل کند؟

پاسخ کوتاه: «وکالت بلاعزل» در امور حضانت به‌طور مطلق قابل اتکا نیست و غالباً یا باطل/غیرقابل استناد می‌شود یا در عمل کارایی محدود دارد. حضانت حق و تکلیف قانونیِ غیرقابل اسقاط است؛ لذا نه قابل واگذاری قطعی به غیر است و نه با سند وکالت—even بلاعزل—می‌توان قواعد آمره آن را دور زد. عزل یک‌طرفه، بسته به ماهیت وکالت و پیوند آن با حق حضانت، در بسیاری موارد اصولاً موضوعیت ندارد یا اگر داشته باشد، دادگاه به مصلحت طفل می‌تواند آن را بی‌اثر کند. تحلیل حقوقی - ماهیت حضانت: طبق مواد 1168 و 1172 قانون مدنی و مواد 40 تا 47 قانون حمایت خانواده 1391، حضانت هم «حق» و هم «تکلیف» والدین است و جنبه امری/آمره دارد. اسقاط آن (مثلاً با توافق یا وکالت‌نامه‌ای که والد را از تکلیف رها کند) به‌طور کلی معتبر نیست؛ معیار نهایی، «مصلحت طفل» است. - قابلیت توکیل: امور مربوط به نگهداری روزمره (اقدامات اجرایی) قابل نیابت عملی هستند، اما انتقال تصمیم‌سازی‌های اصلی و مسئولیت‌های قانونی حضانت به‌صورت مطلق یا دائمی از طریق وکالت، با ماهیت آمره حضانت ناسازگار است. بنابراین «وکالت بلاعزل عام در حضانت»