جایگاه از دست دادن بویایی در نظام مسئولیت مدنی چیست؟

جایگاه از دست دادن حس بویایی (آنوسمی) در نظام مسئولیت مدنی ایران 1) ماهیت حقوقی خسارت - از دست دادن بویایی در حقوق ایران به عنوان صدمه بدنی (ضرر مادی و معنوی) شناخته می‌شود و می‌تواند دو دسته مطالبه ایجاد کند: الف) دیه/ارش: اگر منشأ صدمه، جنایت بر نفس یا اعضاء باشد. چون برای از بین رفتن بویایی دیه مقدّر شرعی خاص در قانون ذکر نشده، در عمل «ارش» تعیین می‌شود. ب) خسارت مازاد بر دیه: در نظام مسئولیت مدنی، امکان مطالبه خسارات مادی (هزینه درمان، ازکارافتادگی، کاهش درآمد) و معنوی (رنج و کسر شأن) نیز با استناد به قواعد عام مسئولیت مدنی وجود دارد. 2) مبانی قانونی - قانون مجازات اسلامی 1392: • مواد 448 تا 459: تعاریف دیه، ارش و نحوه ارزیابی صدماتی که دیه مقدر ندارند. ماده 449 ارش را به عنوان دیه غیرمقدّر به نظر کارشناس و با رعایت نوع و کیفیت جنایت و تأثیر آن بر سلامت تعریف می‌کند. از دست رفتن حس بویایی در زمره صدمات فاقد دیه مقدّر است و ارزیابی به نظر کارشناس پزشکی قانونی واگذار می‌شود. • مواد 714 به بعد قانون تعزیرات مصوب 1375 (در تصادفات رانندگی منتهی به injury): در صورت تقصیر راننده، علاوه بر مجازات، دیه/ارش قابل مطالبه است. - قانون مسئولیت مدنی 1339: • ماده 1: هر کس بدون مجوز