صلح محاباتی چیست و چه تفاوتی با هبه و بیع دارد؟

پاسخ کوتاه و کاربردی 1) صلح محاباتی چیست؟ - صلح محاباتی قراردادی است که در قالب “صلح” منعقد می‌شود اما عوض (ثمن یا مال‌الصلح) به‌طور غیرمعمول ناچیز است یا اصلاً تناسب اقتصادی ندارد. هدف معمولاً انتقال مال با کمترین تشریفات و گاه با انگیزه‌های غیرمعوض (نوعی بخشش پوششی) است. - مستند قانونی: ماده 752 به بعد قانون مدنی صلح را تعریف و قلمرو وسیع آن را بیان می‌کند؛ صلح ممکن است برای رفع تنازع یا به‌طور ابتدایی واقع شود (ماده 754)، و می‌تواند معوض یا غیرمعوض باشد. بنابراین صلح با عوض بسیار ناچیز همان صلح محاباتی است. 2) تفاوت صلح محاباتی با هبه و بیع - با هبه: - هبه عقد تملیکی رایگان است (ماده 795 ق.م.) و به قبض متهب نیاز دارد (ماده 798). واهب اصولاً حق رجوع دارد مگر در موارد منع رجوع (مواد 803 تا 807). - صلح محاباتی معمولاً معوض تلقی می‌شود (هرچند عوض “محاباتی” است) و از احکام هبه پیروی نمی‌کند؛ قبض شرط صحت آن نیست مگر در مورد انتقال عین معین غیرمنقول که تشریفات ثبتی لازم است. حق رجوعِ ویژه هبه بر آن جاری نیست؛ فسخ فقط با خیارات یا تراضی ممکن است. -