فسخ چه تأثیری بر حقوق اشخاص ثالث دارد؟

پاسخ به‌صورت خلاصه و کاربردی: 1) ماهیت و آثار فسخ در عقود (از جمله صلح محاباتی) - فسخ، ایقاع است و به‌موجب آن عقد صحیح منعقدشده منحل می‌شود و عوضین به حالت قبل از عقد برمی‌گردند (مواد 219، 283، 286 قانون مدنی؛ قیاس قواعد عمومی عقود). در صلح محاباتی، اگر یکی از جهات قانونی فسخ (خیار شرط، خیار غبن فاحش، تدلیس، تخلف از وصف و...) موجود باشد، با اِعمال فسخ، انتقال انجام‌شده ملغی و مالکیت به طرف ناقل برمی‌گردد. - اثر فسخ اصولاً قهقرایی (راجع) است؛ یعنی گویی از ابتدا بی‌اعتبار شده و منافع و نماءات تابع مقررات غصب و تضمین منافع است مگر توافق خلاف (مواد 287، 288 ق.م. در باب اقاله به‌عنوان قیاس اولویت و وحدت ملاک؛ و قواعد استرداد عوضین در فسخ). 2) تمایز ابطال با فسخ - ابطال (بطلان/عدم نفوذ) ناظر به عقدی است که از آغاز فاقد اثر حقوقی معتبر بوده است (مواد 190، 214، 215، 217، 219 ق.م.). در بطلان، اثر نسبت به همه—including اشخاص ثالث—از ابتدا منتفی است و اصولاً هیچ‌گونه حمایتی از انتقالات بعدی مبتنی بر عقد باطل صورت نمی‌گیرد مگر در فروض خاص حمایت از «حسن‌نیت» که در ح