تفاوت «حق مکتسبه» با «توقع قانونی/انتظار مشروع» بهاختصار در سه محور: منشأ، میزان حمایت حقوقی، و امکان سلب یا تغییر، قابل تبیین است: 1) تعریف و منشأ - حق مکتسبه: امتیاز یا وضع حقوقی تثبیتشدهای است که بر اساس قانون حاکم در زمان ایجاد، به طور کامل تحقق یافته و صاحب آن میتواند مستقیماً مطالبه و استیفایش کند. منشأ آن یک واقعه یا عمل حقوقی کامل است (مثل انعقاد صحیح قرارداد، صدور پروانه قطعی، تحصیل بازنشستگی پس از تکمیل شرایط). در حقوق ایران، اصل عدم عطفبهماسبق قوانین (ماده 4 قانون مدنی) حمایت اصلی از حقوق مکتسبه است. - توقع قانونی/انتظار مشروع: وضعیت در حال تکوین یا امید حقوقی معقول به تحصیل یک حق در آینده، بر مبنای رویه اداری، وعدهها، یا اوضاعواحوال قابل اعتماد. این انتظار هنوز به «حق قابل مطالبه» تبدیل نشده و معمولاً در مرحله مقدماتی است (مثل انتظار تمدید پروانه یا موافقت اصولی، یا تداوم یک مزیت اداری). 2) میزان حمایت و قابلیت استناد - حق مکتسبه: قابل استناد و مطالبه مستقیم در مراجع قضایی و اداری است؛ تغییرات بعدی قانون یا مقررات، اصولاً نباید آن را مخدوش کند مگر به حکم صریح قانون آمره با رعایت
برای مشاهدهٔ ادامه، خرید کنید
دسترسی سریع و فوری