اراضی مستثنیات چیست و چه تفاوتی با اراضی ملی دارد؟

پاسخ به‌عنوان وکیل دادگستری ایران: - تعریف «اراضی مستثنیات» اراضی مستثنیات به اراضی‌ای گفته می‌شود که از شمول اراضی ملی و انفال خارج‌اند و متعلق به اشخاص حقیقی یا حقوقی خصوصی هستند. مهم‌ترین مصادیق آن عبارت‌اند از: 1) اراضی دایر و احیاء شده قبل از ملی‌شدن جنگل‌ها و مراتع که مالک خصوصی دارد. 2) اراضی دارای سابقه نسق زراعی، باغات و اراضی کشاورزی که قبل از تاریخ مبنا به نحو متعارف احیا و تصرف شده‌اند. 3) عرصه و اعیان داخل محدوده املاک و آبادی‌های متصرفی اشخاص (اعم از خانه، حیاط، باغ خانگی، مزرعه دارای سابقه). 4) اراضی دارای سند رسمی مالکیت یا احکام قطعی مراجع صالحه به نفع اشخاص. مبنای حقوقی: اصل 45 قانون اساسی (انفال و ثروت‌های عمومی)، قانون ملی‌شدن جنگل‌ها و مراتع مصوب 1341، ماده 56 قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع مصوب 1346 و اصلاحات بعدی، آیین‌نامه اجرایی ماده 56، قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع اجرای ماده 56 قانون جنگل‌ها و مراتع مصوب 1367 و اصلاحی 1387، و قانون ابطال اسناد فروش رقبات، آب و اراضی موقوفه 1363 (در مورد وقف). - تفاوت با «اراضی ملی» 1) م