نقش وکیل در پیشگیری و کشف اقرار تحت فشار چیست؟

نقش وکیل در پیشگیری و کشف اقرار تحت فشار، هم بُعد حقوقی/آیین دادرسی دارد و هم بُعد عملی در تعامل با مراجع تعقیب و دادگاه. چارچوب حقوقی و تکالیف مراجع و وکیل را می‌توان از قانون اساسی، قانون آیین دادرسی کیفری و قانون مجازات اسلامی استخراج کرد. 1) مبانی حقوقی عدم اعتبار اقرار تحت فشار - قانون اساسی: اصل 38 هرگونه شکنجه برای گرفتن اقرار را ممنوع دانسته و اقرار حاصل از شکنجه را فاقد ارزش و اعتبار می‌داند؛ اصل 39 نیز هتک حرمت و حیثیت را ممنوع کرده است. اصل 32 و 35 نیز حق دسترسی به وکیل و دادرسی منصفانه را تضمین می‌کند. - قانون مجازات اسلامی 1392: - ماده 171: اقرار باید با اختیار و اراده انجام شود؛ اقرار تحت اکراه و اجبار شرعاً و قانوناً معتبر نیست. - ماده 218: اکراه و اجبار از اسباب سقوط مسئولیت یا بی‌اعتباری اقرار و انشاء محسوب می‌شود. - مواد حدود و قصاص نیز بر ارادی بودن اقرار تأکید دارند (برای نمونه ماده 173 درباره شرایط صحت اقرار). - قانون آیین دادرسی کیفری 1392 و اصلاحات: - ماده 7 و 9: رعایت حقوق شهروندی و منع تضییع حقوق متهم. - ماده 59 و 60 و 190: حق همراهی وکیل از بدو تحت نظر قرار گرفتن و در تحقیقات مقدماتی؛ لزوم تفهیم حقوق. - ماده 169: اقرار باید صری