صلح‌نامه و هبه‌نامه از نظر ماهیت حقوقی چه تفاوتی دارند؟

پاسخ کوتاه: هر دو ابزار قانونیِ رایج برای انتقال رایگان ملک از مادر به فرزند هستند؛ اما صلح‌نامه انعطاف‌پذیرتر و محکم‌تر از نظر قابلیت درج شروط و پیشگیری از اختلافات است، در حالی‌که هبه‌نامه ساده‌تر و ذاتاً «تبرعی» است و در مواردی قابل رجوع. در انتقال قطعی به فرزند، صلح عمری/صلح قطعی به‌همراه شروط مناسب معمولاً امن‌تر از هبه صرف است. توضیح حقوقی و تفاوت‌ها 1) ماهیت عقد و منبع قانونی - هبه: - عقد تبرعی است؛ واگذاری رایگان مال از سوی واهب به متهَب‌له. مواد 795 تا 807 قانون مدنی. - قبض شرط تحقق هبه است (ماده 798). بدون قبض، هبه کامل نیست. - صلح: - عقد «مسامحه‌ای و مسالمت‌آمیز» با کارکرد عام است؛ می‌تواند برای رفع نزاع محتمل یا فعلی، یا برای انتقال حقوق و عین و منافع به‌کار رود. مواد 752 تا 770 قانون مدنی. - صلح لازم است مگر خلافش شرط شود (ماده 754). می‌تواند معوض یا غیرمعوض باشد، و امکان درج شروط متنوع دارد. 2) لزوم و امکان رجوع - هبه: - اصل بر جواز رجوع است مگر در موارد منع رجوع (مواد 803 و 804). مهم‌ترین موارد منع: - هبه به نزدیکان ذی‌رحم