چه ملاحظاتی برای اتباع کشورهایی با سابقه سفر محدود یا پرریسک وجود دارد؟

اتباع کشورهایی که یا به طور کلی سابقه سفر بین‌المللی محدودی دارند یا در سوابق سفرشان مقاصد پرریسک (نواحی درگیر منازعه، مناطق تحریم‌شده، یا کشورهایی با شیوع بالای نقض قوانین مهاجرت) دیده می‌شود، در فرآیند صدور ویزا، کنترل مرزی و غربالگری‌های امنیتی با سطح دقت بالاتری مواجه‌اند. این دقت افزوده، مبتنی بر ارزیابی ریسک قانونی و استفاده از پایگاه‌های داده زیستی و امنیتی است و می‌تواند به مطالبه مدارک تکمیلی، مصاحبه عمیق، تأخیر در تصمیم‌گیری یا حتی رد درخواست منجر شود. در ادامه، ملاحظات حقوقی اصلی با ارجاع به مقررات مرتبط ارائه می‌شود. ۱) مبانی ارزیابی ریسک در ویزا و کنترل مرزی - اصل ارزیابی فردی ریسک: در حوزه شنگن، ارزیابی خطر مهاجرت غیرقانونی، سوءاستفاده از ویزا و تهدیدات امنیتی جزء الزامات بررسی است و مأمور کنسولی باید شرایط ورود و «خطر» را به‌طور فردی بسنجد (ماده 21 کد ویزای شنگن: Regulation (EC) No 810/2009 با اصلاحات Regulation (EU) 2019/1155؛ ماده 6 کُد مرزهای شنگن: Regulation (EU) 2016/399). - «سابقه سفر محدود» به‌خودی‌خود منع قانونی ایجاد نمی‌کند، اما در فقدان سابقه خروج و ورود منظم، بار اقناع‌کنندگی مدارکی چون پیوندهای اقتصادی-اجتماعی، وضعیت شغلی، توان مالی و برنامه سفر افزایش می‌یابد. در مقابل، «سفرهای پرریسک» (مثلاً به مناطق درگیری یا کشورهایی با سطح بالای جُرم سازمان‌یافته) می‌تواند محرک غربالگری‌های امنیتی و تحقیق پیشرفته باشد. - فهرست مشترک ویزا: تعیین اینکه اتباع کدام کشورها نیازمند ویزا برای عبور یا ورود به شنگن‌اند در Regulation (EU) 2018/1806 آمده است. این فهرست با ارزیابی ریسک‌های مهاجرتی و امنیتی به‌روزرسانی می‌شود. - همکاری برگرداندن اتباع: در شنگن، عدم همکاری کشور مبدأ در پذیرش بازگشت اتباع خود می‌تواند منجر به سخت‌تر شدن شرایط صدور ویزا (افزایش زمان بررسی، مدارک اضافی، یا افزایش هزینه) برای اتباع آن کشور شود (ماده 25a کد ویزا، الحاقی توسط Regulation (EU) 2019/1