نمایندگی رابطهای است که طی آن اعمال حقوقی نماینده به حساب و به نام اصیل واقع میشود. وکالت یکی از مصادیق قراردادی نمایندگی است، اما نمایندگی میتواند به موجب قانون، عرف یا اجازه بعدی (تنفیذ) نیز شکل گیرد. نمایندگی در حقوق مدنی و تفاوت آن با وکالت 1) تعریف نمایندگی در حقوق مدنی - نمایندگی در معنای عام: وضعیتی است که در آن «اثر حقوقی» عمل نماینده، مستقیم به حساب و در ذمه اصیل (نمایندهپذیر) قرار میگیرد. به تعبیر دیگر، اراده و انشاء نماینده، به نام و به حساب اصیل اعمال میشود و آثار عقد یا ایقاع مستقیماً متوجه اصیل است. - مبنای حقوقی: نمایندگی میتواند ناشی از اراده اشخاص (نمایندگی ارادی) یا ناشی از حکم قانون/دادگاه (نمایندگی قانونی یا قضایی) باشد. - نمایندگی قانونی: مانند ولایت پدر و جد پدری بر صغیر (مواد 1180، 1181 قانون مدنی)، قیمومت (مواد 1187 به بعد)، یا مدیر تصفیه در ورشکستگی. - نمایندگی ارادی: معمولاً از طریق اعطای اختیار توسط اصیل به نماینده برای انجام اعمال حقوقی به نام او. مهمترین قالب قراردادی آن «وکالت» است (ماده 656 قانون مدنی)، ولی میتواند در قالبهای دیگری همچون نمایندگی تجارتی (مدیرعامل شرکت، ماده 125 لایحه اصلاحی قانون تجارت 1347؛ مدیر شعبه/کارگزاران) نیز تحقق یابد. نتیجه حقوقی نمایندگی: مطابق قواعد عام نمایندگی، هرگاه نماینده در حدود اختیارات و به نام اصیل معامله کند، آثار عقد مستقیماً برای اصیل است و تعهدات و حقوق به او منتسب میشود؛ نه به شخص نماینده. رجوع کنید به مفهوم «معامله به نام و به حساب غیر» در مواد 198، 219، 247
برای مشاهدهٔ ادامه، خرید کنید
دسترسی سریع و فوری