نمایندگی ظاهری در حقوق ایران، مفهومی استثنایی و مبتنی بر قواعد عمومی مسئولیت و حسننیت در معاملات است؛ نه یک نهاد مصرح و مستقل در قانون. مقصود از نمایندگی ظاهری آن است که شخصی بدون داشتن اختیار واقعی (یا با تجاوز از حدود اختیار)، ظاهری قابل اعتماد از نمایندگی ایجاد کرده یا اجازه داده است ایجاد شود، بهگونهای که ثالثِ با حسننیت معقولاً بر آن ظاهر اعتماد کند و معامله را صحیح بپندارد. در این حالت، اصولاً اصیل (یا ایجادکننده ظاهر) نمیتواند به فقدان اختیار استناد کند و در برابر ثالث متعهد شناخته میشود. مبانی و مستندات قانونی و فقهی - مواد عمومی قانون مدنی: - ماده 10 و اصل آزادی قراردادها همراه با لزوم رعایت حسننیت و منع سوءاستفاده از حق. - ماده 220 و 225: لزوم عرف و لوازم عرفی قراردادها. - ماده 249 و 253 قانون مدنی در باب «تنفیذ و عدمالاعتبار معامله فضولی» زمینه نزدیکی دارند: اگرچه قاعده اصلی در معامله فضولی، توقف بر تنفیذ است، اما در مواردی که اصیل سبب ایجاد ظاهر شده باشد، استناد به عدم اختیار، میتواند به موجب قواعد عام مسئولیت و منع اغراء به جهل، مسموع نباشد. - قواعد فقهی و اصولی: قاعده اقدام، قاعده لاضرر، قاعده اتلاف و تسبیب، و مهمتر از همه منع «اغراء به جهل» و حمایت از اعتماد مشروع ثالث. - قانون مسئولیت مدنی (مصوب 1339): مواد 1 و 3 در خصوص مسئولیت ناشی از تقصیر و ورود ضرر؛ اگر اصیل با رفتار خود موجب اعتماد متعارف ثالث شده باشد، مسئول جبران خسارت یا پ
برای مشاهدهٔ ادامه، خرید کنید
دسترسی سریع و فوری