آیا متروکه شدن، مالکیت را از بین می‌برد؟

خلاصه پاسخ - صرفِ «متروکه شدن» (ترک استفاده یا رها شدن جوی/مجرای آب) به‌خودی‌خود مالکیت را از بین نمی‌برد. اصل بر بقای مالکیت است مگر اینکه: 1) مالک صریحاً یا عملاً قصد اعراض (ترک مالکیت) را محقق کند؛ 2) یا موضوع، از مباحات/انفال باشد و تملک خصوصی اساساً بر آن جاری نشود؛ 3) یا به موجب قانون خاص، سلب مالکیت یا انتقال به عموم/دولت صورت گیرد؛ 4) یا حقوق ارتفاقی و عمومی آب و حریم‌ها محدودیت‌های قانونی ایجاد کند. مبنای حقوقی - اصل بقای مالکیت و لزوم دلیل قانونی برای سلب آن: مواد 30 و 31 قانون مدنی (سلطه مالک بر مال خود و ممنوعیت تعرض بدون مجوز قانونی). - اعراض از مالکیت: ماده 179 قانون مدنی (مالک ممکن است از حق ارتفاق اعراض کند؛ قاعده فقهی/حقوقی اعراض در اموال عینی نیز با قصد و عمل دالّ بر ترک مالکیت پذیرفته شده است؛ در رویه، تحقق اعراض نیازمند احراز قصد قطعی و اعمال خارجی است). - نحله آب‌ها و انفال: اصل 45 قانون اساسی و قانون توزیع عادلانه آب 1361 (آب‌های جاری، سطحی و زیرزمینی در زمره انفال و در اختیار حکومت اسلامی است؛ حق اشخاص معمولاً حق انتفاع/برداشت با مجوز اس