در نبود سند رسمی، بهترین راهبرد چیست؟

توضیح مختصر و کاربردی: 1) تفاوت «احراز» و «اثبات» مالکیت - اثبات مالکیت: موضوع دعوای ترافعی است؛ خواهان باید با دلایل معتبر، مالکیت خود را نزد دادگاه ثابت کند تا حکم به نفع او صادر شود. نتیجه معمولاً صدور حکم ماهوی (مثلاً حکم به اثبات مالکیت، الزام به تنظیم سند رسمی، خلع ید و …) است. - احراز مالکیت: قاضی یا مرجع اداری/ثبتی برای اتخاذ تصمیم در یک امر فرعی یا شکلی، وجود یا فقدان مالکیت را بررسی و احراز می‌کند، بدون اینکه لزوماً دعوای اصلی اثبات مالکیت مطرح باشد. مثال: احراز مالکیت در دعوای تصرف عدوانی یا در هیأت‌های ثبتی جهت صدور گواهی‌ها. احراز لزوماً به معنای صدور حکم قطعی به مالکیت نیست. 2) مبانی قانونی مهم - مواد 46، 47 و 48 قانون ثبت: اصل بر لزوم ثبت و اعتبار سند رسمی در املاک ثبت‌شده؛ در عین حال نبودِ سند رسمی به‌طور مطلق مانع اثبات مالکیت نیست، به‌ویژه در املاک ثبت‌نشده یا نسبت به وقایع و معاملات پیش از ثبت یا خارج از شمول الزام ثبت. - ماده 22 قانون ثبت: پس از ثبت نهایی ملک، دولت فقط کسی را که ملک به نام او در دفتر املاک ثبت شده مالک می‌شناسد؛ اما این قاعده مانع اقامه دعوای ابطال سند یا اصلاح ثبت و… در موارد قانونی نیست. - مواد 1257 به بعد قانون مدنی و 194 به بعد قانون آی