چه زمانی رد نظر پزشکی قانونی موجه است؟

پاسخ کوتاه: نظر پزشکی قانونی «اماره و نظر کارشناسی» است نه دلیل قطعی؛ قاضی مکلف به تبعیت مطلق از آن نیست، اما برای کنار گذاشتن آن باید مستند و مستدل عمل کند. ردّ نظر پزشکی قانونی زمانی موجه است که: - نظر کارشناسی صریحاً یا ضمناً با ادله معتبر دیگر تعارض جدی داشته باشد و امکان جمع عرفی نباشد. - نظر، ناقص، مبهم، متعارض، یا فاقد مبانی علمی/آزمایشگاهی روشن باشد. - تشریفات کارشناسی (صلاحیت، ابلاغ، استماع اظهارات، معاینه، ارجاع مدارک) رعایت نشده باشد. - قرائن قوی و ادله فنی/حقوقی دیگر، خلاف آن را اثبات یا احراز ظن غالب کنند. - کارشناسی معارض معتبر وجود داشته باشد (مثلاً هیأت سه‌نفره یا پنج‌نفره یا ارجاع به کمیسیون عالی). مبانی قانونی و رویه‌ای: 1) اصل آزادی قاضی در ارزیابی ادله - ماده 211 قانون مجازات اسلامی 1392 (معیار علم قاضی): علم قاضی از طرق متعارف حاصل می‌شود و باید مستند و قابل ارزیابی باشد. نظر کارشناس از طرق تحصیل علم است، نه الز