پاسخ کوتاه: پرداخت «بیعانه» بدون انعقاد قرارداد کتبی، بهخودیِخود عقد لازم و الزامآور ایجاد نمیکند؛ اما میتواند بهعنوان امارهای بر قصد معامله، آغاز مذاکرات جدی، یا توافق شفاهی تلقی شود. اثر حقوقی آن بستگی به وجود توافق (حتی شفاهی)، نوع عقد مورد نظر، و ادله تکمیلی دارد. اگر بیعانه بهعنوان وجه التزام یا عربون شرط شده باشد، آثار متفاوتی دارد. در نبود توافق روشن، پرداختکننده معمولاً حق مطالبه استرداد مبلغ را دارد. تحلیل حقوقی و نکات عملی: 1) امکان انعقاد عقد بهصورت غیرکتبی - مطابق ماده 191 و 192 قانون مدنی، انعقاد عقد نیازمند قصد و رضای طرفین و اعلام آن است و شکل خاص (کتبی) شرط صحت نیست؛ مگر در موارد خاص که قانون تشریفات معین کرده (مثل انتقال رسمی املاک ثبتشده طبق مواد 22 و 46 و 47 و 48 قانون ثبت). - بنابراین در معاملات عرفی (بهویژه منقول)، توافق شفاهی هم میتواند الزامآور باشد؛ اما اثبات آن دشوار است. 2) جایگاه «بیعانه» در حقوق ایران - «بیعانه» ذاتاً عنوان قانونی مستقل ندارد؛ کارکرد آن در عمل یکی از موارد زیر است: الف) قسمتی از ثمن:
برای مشاهدهٔ ادامه، خرید کنید
دسترسی سریع و فوری