در معاملات خصوصی (بهویژه خرید و فروش)، تعیین مهلت انجام تعهدات نقش مستقیم و بسیار مهمی در سرنوشت «بیعانه» یا هر وجهی که بهعنوان تضمین یا پیشپرداخت داده میشود دارد. نکات کلیدی و عملی به همراه ارجاع قانونی: 1) تمایز بین «وجهالتزام»، «عربون/بیعانه»، و «پیشپرداخت» - اگر در قرارداد تصریح شود مبلغ پرداختی «وجهالتزام» برای عدم انجام تعهد یا تأخیر است، سرنوشت آن تابع مواد 230 و 221 قانون مدنی است: در صورت عدم انجام یا تأخیر، طرف متخلّف باید وجهالتزام تعیینشده را بپردازد و دادگاه اصولاً از کاهش یا افزایش آن (جز در موارد استثنایی مثل قواعد عامه نظم عمومی/غَبن فاحش و رویه محدود) خودداری میکند. - «عربون» بهمعنای حقی برای انصراف با ضبط مبلغ در فقه مطرح بوده؛ اما در حقوق ایران، اصل لزوم قراردادها و ماده 10 قانون مدنی اجازه میدهد اگر طرفین صریحاً توافق کنند که پرداخت اولیه بهعنوان «حق انصراف» باشد، در صورت انصرافِ دارنده حق، مبلغ ضبط یا بخشی مسترد شود. بدون تصریح، دادگاهها غالباً مبلغ اولیه را یا «بخشی از ثمن» (پیشپرداخت) یا «وجهالتزام» تفسیر میکنند. - اگر مبلغ بهعنوان «پیشپرداخت ثمن» باشد و قرارداد به هر دلیل منحل یا فسخ شود، تکلیف آن تابع سبب انحلال است: در فسخ بهسبب تخلف طرف مقابل، پیشپرداخت ب
برای مشاهدهٔ ادامه، خرید کنید
دسترسی سریع و فوری