در اختلافات ناشی از سند تعویضی کدام دعاوی متداول است؟

پاسخ به‌عنوان وکیل دادگستری ایران: 1) تمایز «سند تعویضی» با «سند اصلی» - سند اصلی: نخستین سند مالکیت صادره برای ملک (بر مبنای ثبت اولیه یا انتقال رسمی). دارای شماره چاپی، پلاک ثبتی، حدود و حقوق ارتفاقی و سوابق ثبتی اولیه است. مبنای آن دفاتر ثبت املاک و سوابق پرونده ثبتی است. اعتبار و اصالتش به‌طور مستقیم بر روند ثبت اولیه استوار است. - سند تعویضی: سند مالکیتی است که به جای سند قبلی صادر می‌شود، بدون آن‌که سبب حقوقی جدیدی ایجاد کند؛ صرفاً جانشین سند قبلی است (مثلاً در موارد مفقودی/سرقت/اتلاف سند، فرسودگی، تغییر مشخصات ثبتی ناشی از افراز/تجمیع/اصلاح حدود، اصلاح اشتباهات، یا تبدیل اسناد قدیم به جدید). مستند قانونی: قانون ثبت اسناد و املاک و آیین‌نامه‌های اجرایی آن، به‌ویژه: - مواد 120 تا 124 آیین‌نامه قانون ثبت (درباره صدور المثنی/تعویض سند مالکیت در صورت فقدان یا معیوب بودن). - مواد 25 و 26 قانون ثبت (صلاحیت هیأت نظارت و رفع اشتباهات و تعارضات ثبتی). - ماده 22 قانون ثبت (اعتبار مالکیت کسی که ملک به نام او در دفتر املاک ثبت شده). - مواد 147 و 148 قانون ثبت در برخی فرایندهای تثبیت و اصلاح سوابق قدیمی. نکته: سند تعویضی به خودی خود «سبب تملک» نیست و صرفاً اثر اثبا