آیا همه فروشندگان ملزم به تبعیت از نرخ‌های اعلامی بانک مرکزی هستند؟

خلاصه پاسخ: خیر. الزام به رعایت «نرخ‌های اعلامی بانک مرکزی» صرفاً برای مؤسسات اعتباری تحت نظارت بانک مرکزی (بانک‌ها و شرکت‌های لیزینگ/تأمین مالیِ دارای مجوز) است. فروشندگان عادی (کسبه، شرکت‌های غیرمالی) در معاملات نسیه یا اقساطی، تابع مقررات عمومی قراردادها و منع ربا هستند، نه نرخ مصوب بانکی. با این حال، شرایط و نرخ مؤجل باید مشروع، شفاف و غیرربوی باشد و نمی‌تواند به‌صورت سود مرکب یا همراه با شروط خلاف قانون یا سوءاستفاده از وضعیت مصرف‌کننده باشد. توضیح حقوقی و مبانی: - اصل آزادی قراردادها: به موجب ماده 10 قانون مدنی، قراردادهای خصوصی تا حدی که مخالف صریح قانون نباشند نافذ است. بنابراین فروشنده عادی و خریدار می‌توانند بر قیمت نقد و قیمت نسیه (اقساطی) توافق کنند. - ممنوعیت ربا: هرگونه شرط سود ربوی باطل است. در معاملات اقساطی غیر بانکی، افزایش قیمت نسیه نسبت به نقد، اگر