قلمرو زمانی و موضوعی تعهد چگونه باید تعیین شود؟

پاسخ کلی و کاربردی (با ملاحظات حقوق ایران) 1) اصل اعتبار تعهد به عدم شکایت - در حقوق ایران، تعهد به فعل یا ترک فعل (از جمله تعهد به عدم طرح شکایت) در چارچوب قواعد عمومی قراردادها معتبر است، مشروط به اینکه: - مخالف قانون آمره، نظم عمومی یا اخلاق حسنه نباشد (مواد 10، 975، 6 قانون مدنی). - موضوع آن معین، مشروع و مقدور باشد (مواد 214، 215، 216، 219 ق.م). - در امور کیفری، حق شکایت در برخی جرایم ماهیتاً حق‌الناس یا گذشت‌پذیر است و طرف می‌تواند از آن صرف‌نظر کند یا تعهد به عدم استفاده از آن بدهد؛ اما در جرایم غیرقابل گذشت (حق‌الهی/نظم عمومی)، تعهد به عدم شکایت اصولاً نافذ نیست، زیرا امکان سلب پیشاپیش حق اعلام جرم نسبت به جرایم علیه نظم عمومی با تعهد خصوصی محدود است. نتیجه: قلمرو موضوعی باید با گذشت‌پذیری جرم و قابلیت اسقاط/صرف‌نظر سازگار باشد (مواد 100 تا 104 قانون مجازات اسلامی در باب گذشت‌پذیری؛ ماده 104 موارد جرایم قابل گذشت). 2) شرایط تنظیم صحیح تعهد به عدم شکایت - معین بودن موضوع تعهد (ماده 216 ق.م): باید به طور روشن مشخص شود تعهد ناظر به چه نوع مراتب حقوقی/کیفری است: - الف) عدم شکایت کیفری در خصوص رفتار/واقعه مشخص با تاریخ، مکان و اوصاف معین، یا نسبت به عنوان مجرمانه مشخص (مثلاً توهین موضوع ماده 608 ق.م.ا). - ب) عدم طرح دعوای حقوقی/شکایت ثبتی/اداری نی