چگونه از چک‌ها و اسناد پرداختی صیانت کنیم؟

راهنمای عملی نگارش مبایعه‌نامه با تمرکز بر حفظ منافع فروشنده — صیانت از چک‌ها و اسناد پرداختی هدف: کاهش ریسک نکول، برگشت چک، تأخیر در پرداخت و کلاهبرداری، و فراهم‌کردن ابزارهای قانونی مؤثر برای وصول مطالبات. 1) نوع و نحوه دریافت ثمن - ترجیح ابزار پرداخت: - چک صیادی ثبت‌شده در سامانه صیاد با انتقال رسمی (ثبت ظهرنویسی/انتقال در سامانه)؛ - حواله‌های بین‌بانکی پایا/ساتنا (در صورت نقدی بودن بخشی از ثمن) با ذکر شماره تراکنش و شناسه پرداخت در قرارداد؛ - از دریافت چک‌های غیرصیادی، چک حامل، یا چک ضمانتی فاقد منشأ قراردادی پرهیز کنید. - بند قراردادی نمونه: «کلیه چک‌های موضوع این قرارداد از نوع چک صیادی بوده و مشخصات کامل هر برگ (شماره صیادی، بانک، شعبه، مبلغ، تاریخ، صادرکننده) درج و انتقال/ظهرنویسی در سامانه صیاد همزمان با تسلیم صورت می‌گیرد. عدم ثبت، به منزله عدم تسلیم محسوب می‌شود.» مستند قانونی: قانون صدور چک مصوب 1355 و اصلاحات 1397 و 1400 (مواد 5 مکرر، 21 مکرر، الزامات ثبت در سامانه صیاد و محدودیت چک‌های حامل). 2) احراز هویت و اعتبارسنجی صادرکننده - قبل از پذیرش چک: - استعلام وضعیت چک و اعتبار صادرکننده در سامانه صیاد (وضعیت اعتباری رنگی). - اخذ تصویر کارت ملی هوشمند و تطبیق حضوری؛ - اخذ گواهی تمکن/گردش حساب برای مبالغ عمده (اختیاری اما مفید). - بند قراردادی: «فروشنده حق دارد در صورت عدم امکان استعلام یا احراز اعتبار صادرکننده در سامانه صیاد، از پذیرش چک خودداری و معامله را تا رفع مانع تعلیق نماید.» 3) تنظیم دقیق مشخصات چک‌ها در مبایعه‌نامه - برای هر چک جدولی با موارد زیر درج کنید: - شماره یکتا/صیادی، بانک و شعبه، مبلغ به حروف و رقم، تاریخ سررسید به حروف، نام در