چه ضمانت‌اجراهایی برای تأخیر در پرداخت مناسب است؟

راهنمای عملی نگارش مبایعه‌نامه با تمرکز بر حفظ منافع فروشنده — ضمانت‌اجراهای موثر برای تأخیر در پرداخت هدف: کاهش ریسک نکول خریدار، تسریع وصول مطالبات، و ایجاد اهرم‌های قانونی برای فسخ یا الزام به پرداخت. 1) شرط وجه التزام (خسارت مقطوع) بابت تأخیر در پرداخت - متن پیشنهادی: «در صورت تأخیر خریدار در پرداخت هر قسط/باقیمانده ثمن، خریدار مکلف است بابت هر روز تأخیر مبلغ … ریال به‌عنوان وجه التزام غیرقابل‌کاهش و غیرقابل‌تعدیل به فروشنده بپردازد.» - نکات حقوقی: - ماده 10 قانون مدنی (اصل آزادی قراردادها) و رویه قضایی، شرط وجه التزام را معتبر می‌دانند؛ دادگاه اصولاً ملزم به تبعیت از مبلغ توافقی است مگر خلاف نظم عمومی. - مطالبه وجه التزام مانع مطالبه اصل ثمن نیست مگر صراحتاً جایگزین شده باشد؛ بهتر است تصریح شود: «وجه التزام مانع مطالبه اصل دین و سایر خسارات نیست.» 2) اختیار فسخ برای فروشنده در صورت تأخیر - متن پیشنهادی: «در صورت عدم پرداخت هر قسط/باقیمانده ثمن در موعد، فروشنده پس از ارسال اظهارنامه و اعطای مهلت 10 روزه، مختار به فسخ قرارداد است.» - نکات: - حق فسخ قراردادی مبتنی بر ماده 10 قانون مدنی قابل درج است. - برای پیشگیری از ایراد «تخلف جزئی»، در متن بیاورید: «تخلف از هر یک از اقساط قسط‌شکن بوده و اسقاط حق تمهل گردیده است.» - تشریفات اعمال فسخ: ارسال اظهارنامه رسمی (ماده 156 ق.آ.د.م) و سپس اعلام فسخ. گنجاندن آثار فسخ (استرداد مبیع/ثمن، خسارات، اجرت‌المثل منافع). 3) شرط سلب حق حبس از خریدار و حفظ حق حبس برای فروشنده - متن: «حق حبس موضوع ماده 377 قانون مد