آیا می‌توان خسارت تأخیر تأدیه یا وجه التزام مطالبه کرد؟

پاسخ کوتاه: بله، در روابط موجر و مستاجر می‌توان حسب مورد «خسارت تأخیر تأدیه» و/یا «وجه التزام» را مطالبه کرد؛ اما شرایط، مبانی قانونی و شیوه مطالبه در هر یک متفاوت است. در ادامه چارچوب حقوقی و عملی را می‌آورم. 1) تفاوت «خسارت تأخیر تأدیه» با «وجه التزام» - خسارت تأخیر تأدیه: جبرانی است که قانون برای تأخیر در پرداخت دین پولی (مانند اجاره‌بها، ودیعه‌ای که باید مسترد شود) پیش‌بینی کرده است. مبنا: ماده 522 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، با شرایط مقرر. - وجه التزام: مبلغ مقطوع یا قابل محاسبه‌ای است که طرفین در قرارداد به عنوان خسارت ناشی از عدم انجام تعهد یا تأخیر در انجام آن شرط می‌کنند. مبنا: مواد 10، 219، 220، 221، 230 قانون مدنی. دادگاه در اصل به همان مبلغ توافق‌شده ملتزم است مگر اینکه خلاف عدالت و قواعد آمره یا شرایط قانونی احراز شود. 2) چه زمانی می‌توان خسارت تأخیر تأدیه گرفت؟ - نسبت به اجاره‌بهای معوق: اگر دین پولی است و حال شده و مستأجر با وجود تمکن، تأخیر کرده و شما مطالبه کرده‌اید و شاخص تورم مؤثر است، می‌توانید به استناد ماده 522 ق.آ.د.م خسارت تأخیر تأدیه بخواهید. دادگاه معمولاً بر مبنای شاخص‌های بانک مرکزی از تاریخ مطالبه تا پرداخت محاسبه می‌کند. - نسبت به ودیعه/قرض‌الحسنه: پس از انقضای قرارداد و ا