اگر ملک ثبت نشده یا سابقه ثبتی ناقص باشد راهکار چیست؟

پاسخ کوتاه: اگر ملکی سند رسمی ندارد یا سابقه ثبتی‌اش ناقص است، بسته به وضعیت ملک و محدوده آن، مسیر قانونی متفاوت است. به طور کلی سه مسیر اصلی دارید: 1) تکمیل جریان ثبتی در اداره ثبت (برای املاک واقع در محدوده ثبت اجباری) و سپس اخذ سند رسمی، 2) اثبات مالکیت از طریق دادگاه و الزام به صدور سند/تنظیم سند رسمی، 3) استفاده از سازوکارهای خاص مانند ثبت کاداستری، هیأت حل اختلاف ماده 147 و 148 قانون ثبت (در حدود شرایط و زمان‌های مجاز)، یا دستورالعمل‌های ماده 147 اصلاحی و قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمان‌های فاقد سند رسمی. در ادامه، راهکارها مرحله‌به‌مرحله: 1) ابتدا وضعیت ملک را احراز کنید - استعلام موقعیت و سابقه: به اداره ثبت اسناد و املاک محل مراجعه و با ارائه مشخصات ملک (پلاک، نقشه، کروکی، گواهی شهرداری/بخشداری) استعلام وضعیت ثبتی بگیرید: وجود دفترچه ثبت، پلاک ثبتی، حدنگاری (کاداستر)، تحدید حدود، آگهی‌های نوبتی/عمومی، بازداشت یا معارض. - بررسی محدوده شهری/روستایی و کاربری: استعلام از شهرداری/بنیاد مسکن/دهیاری درباره پروانه، کاربری، طرح تفصیلی، تعارض با اراضی ملی. - استعلام ملی/انفال: از اداره منابع طبیعی و اداره راه و شهرسازی درباره ملی بودن اراضی (مواد 1 و 2 قانون ملی شدن جنگل‌ها و مراتع و مقررات قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع). 2) اگر ملک داخل محدوده ثبت عمومی بوده ولی سند صادر نشده یا سابقه ناقص است - تکمیل جریان ثبتی در ثبت: مطابق قانون ثبت اسناد و املاک و آیین‌نامه‌های آن، در صورت وجود اظهارنامه یا تحدید حدود ناقص، می‌توان درخواست ادامه عملیات ثبتی، تحدید حدود مجدد یا اصلاح حدود را