فسخ قرارداد چیست و چه آثاری دارد؟

پاسخ به‌صورت کاربردی و مستند به قانون مدنی ایران 1) فسخ قرارداد چیست؟ - فسخ، اعمال حق برهم‌زدن یک قرارداد لازم (لازم‌الوفا) از سوی یکی از طرفین یا هر دو طرف است، در مواردی که قانون یا قرارداد چنین حقی را پیش‌بینی کرده باشد. مبنای قانونی: مواد 219، 396، 439، 440 و 449 قانون مدنی. - منابع حق فسخ: - خیارات قانونی (مثلاً خیار عیب، تدلیس، تأخیر ثمن، مجلس، شرط، تفلیس و… طبق ماده 396 ق.م). - شرط خیار در قرارداد (ماده 399 ق.م). - انحلال به جهت عدم ایفای تعهد در مواردی که شرط فاسخ/خیار تخلف از شرط پیش‌بینی شده باشد. 2) شرایط و نحوه اعمال فسخ - وجود سبب قانونی یا قراردادی فسخ (مثلاً کشف عیب در مبیع: مواد 422 به بعد؛ تدلیس: 438). - اطلاع و اعلان اراده فسخ به طرف مقابل به‌نحو متعارف و قابل اثبات. فسخ ماهیتاً ایقاع است و با اراده دارنده حق واقع می‌شود، اما اثبات آن نیازمند دلیل است؛ ارسال اظهارنامه رسمی توصیه می‌شود (ماده 156 ق.آ.د.م در باب اظهارنامه به‌طور عام). - فوریت در برخی خیارات: در خیار عیب و تدلیس، اعمال فسخ باید بدون تأخیر غیرموجه صورت گیرد، وگرنه ساقط می‌شود. ماده 435 ق.م درباره خیار عیب و ملاک فوریت عرفی. - عدم اسقاط حق: اگر حق فسخ اسقاط شده باشد (صریح یا ضمنی)، قابل اعمال نیست. ماده 448 ق.م: اسقاط خیار جایز است. 3) آثار فسخ - اثر قه