آیا امکان جمع میان فسخ و الزام به انجام تعهد وجود دارد؟

پاسخ کوتاه: در حقوق ایران، اصل بر عدم امکان جمع میان فسخ قرارداد و الزام به انجام تعهد است؛ زیرا فسخ ماهیتاً عقد را منحل می‌کند و الزام به انجام تعهد مبتنی بر بقای عقد است. با این حال، در برخی فروض استثنایی می‌توان برخی آثار را هم‌زمان یا به‌صورت مرحله‌ای مطالبه کرد (به‌ویژه در خصوص خسارات، وجه التزام، و اعمال فسخ نسبت به بخش انجام‌نشده). تحلیل حقوقی و استناد قانونی: 1) مبانی فسخ و الزام به انجام تعهد - فسخ: حقی استثنایی برای انحلال قرارداد به‌طور قهقرایی (اثر قهقرایی عرفی) که طرف ذی‌حق می‌تواند در صورت وجود سبب (خیار قانونی یا قراردادی) اعمال کند. پس از فسخ، اصل بر اعاده‌ی عوضین به حالت قبل (مواد 219، 221، 226، 229، 230، 237، 238، 239 و نیز قواعد عمومی خیارات در مواد 396 به بعد قانون مدنی). - الزام به انجام تعهد: دعوایی است مبتنی بر بقای عقد و تنفیذ آن؛ خواهان می‌خواهد متعهد را به اجرای مفاد قرارداد وادار کند (مواد 219، 220، 221، 222، 237 و 238 قانون مدنی؛ ماده 10 ق.م. از حیث حاکمیت اراده). 2) اصل عدم جمع - جمع بین فسخ و الزام