نقش علم یا جهل خریدار در دعوای فضولی چیست؟

نکته کلیدی: در معاملات فضولی (معامله‌ای که توسط غیرمالک یا بدون اذن/نمایندگی از مالک انجام می‌شود)، نقش «علم یا جهل خریدار» بر برخی آثار دعوا مؤثر است، اما اصل فضولی‌بودن معامله را تغییر نمی‌دهد. معیار اصلی، اجازه (تنفیذ) یا رد مالک است. چارچوب قانونی: - مواد 247 تا 263 قانون مدنی: - ماده 247: معامله به مال غیر، نافذ نیست مگر با اجازه مالک. - ماده 248 و 249: اجازه یا رد مالک می‌تواند صریح یا ضمنی باشد؛ اجازه کشف می‌کند که معامله از ابتدا نافذ بوده؛ رد، بطلان را قطعی می‌کند. - ماده 251: اگر مالک رد کند، معامله باطل می‌شود. - ماده 263: در صورت بطلان معامله فضولی، فضول و در برخی فروض مشتری، ضامن مثل یا قیمت است. - در ملک مشاع، هر شریک فقط نسبت به قدرالسهم خود می‌تواند معامله صحیح انجام دهد (مواد 571، 583 و قاعده اقدام). معامله فضولیِ سهم دیگران نیاز به اجازه همان شرکا دارد؛ در صورت رد، نسبت به آن سهام باطل است و ممکن است نسبت به سهم فروشنده (اگر مالک سهمی باشد) صحیح بماند. نقش علم یا جهل خریدار: 1) در نفوذ یا بطلان معامله: - علم یا جهل خریدار به فضولی‌بودن