چه مرجع و چه نوع دعوایی برای رسیدگی مناسب است؟

پاسخ کوتاه و عملی 1) مرجع صالح - اصل صلاحیت: دادگاه خانواده محل اقامت خوانده (همسر) یا محل اقامت مشترک آخرین زوجین. مستند: ماده 4 و 12 قانون حمایت خانواده 1391 و ماده 11 قانون آیین دادرسی مدنی. - اگر یکی از طرفین ساکن خارج است: دادگاه خانواده محل اقامت خواهان در ایران نیز صالح است (ماده 13 ق.ح.خ). - ثبت احوال یا دفترخانه مرجع رسیدگی قضایی نیست؛ فقط مرجع اجرا و ثبت رأی هستند. 2) نوع دعوا و خواسته - عنوان دعوا: دعوای «اثبات صوری بودن ازدواج و اعلام بطلان نکاح به جهت فقدان قصد» یا «تنفیذ بطلان نکاح به علت فقدان قصد و تراضی واقعی». - مبنا: نکاح از عقود است و قصد انشاء و رضایت معتبر شرط صحت است. در صورت فقدان قصد واقعی (صورت‌سازی/صوری‌بودن)، عقد باطل است. - مستند قانونی: مواد 190، 191، 195، 196، 199 قانون مدنی (قصد و رضا، اشتباه/اکراه، معامله به صوری). ماده 1062 و 1070 ق.م (ایجاب و قبول نکاح و لزوم قصد). ماده 218 ق.م (معاملات صوری و فرار از دین). - اگر ادعا این باشد که یکی از ارکان نکاح شرعاً تحقق نیافته (مثلاً توسط وکیل بدون اذن یا با هویت جعلی): دعوا «ابطال نکاح» با استناد به مواد 1071 تا