آیا امکان طرح دعاوی تبعی یا مسئولیت مدنی وجود دارد؟

پاسخ کلی و عملی (با ارجاع به قوانین) 1) اصل موضوع: صوری بودن ازدواج در حقوق ایران - در حقوق ایران، «اصل بر صحت عقد» است (ماده 223 قانون مدنی). بنابراین صرف ادعای صوری بودن کافی نیست و بار اثبات بر عهده مدعی است. - اگر اراده واقعی بر ایجاد زوجیت وجود نداشته و عقد صرفاً برای شکل و فرار از قانون یا دستیابی به امتیازاتی منعقد شده باشد، بسته به اوضاع و احوال می‌تواند مشمول: - فقدان قصد واقعی (مواد 190، 191، 196 قانون مدنی) و در نتیجه بطلان یا عدم نفوذ، - تدلیس/فریب در نکاح (مواد 1128، 1131 قانون مدنی) و امکان فسخ، - یا اکراه (مواد 206، 1070 قانون مدنی) گردد. - در عمل، دادگاه‌ها سخت‌گیرانه به صوری بودن می‌نگرند و صرف نبود زندگی مشترک کافی برای اثبات صوری بودن نیست، اما می‌تواند قرینه باشد. 2) راهنمای عملی اثبات صوری بودن در دادگاه - ادله قانونی: هرگونه دلیل و اماره قابل استناد است (مواد 1257 به بعد قانون مدنی و مواد 199 و 214 قانون آیین دادرسی مدنی). - ادله مؤثر: - اقرار: پیام‌ها، مکاتبات، اعترافات طرف مقابل مبنی بر «صرفاً ظاهری بودن» عقد یا هدف غیرزوجیتی. - شهادت شهود: افرادی که از توافق طرفین بر عدم زندگی مشترک یا هدف صوری (مثلاً اخذ اقامت/وام/معافیت) مطلع‌اند. - امارات و قرائن: - عدم ثبت سکونت مشترک، نبود هرگونه مراوده خانوادگی متعارف، جدایی کامل از ابتدا، عدم رابطه زناشویی به‌صورت مست