زوج چه دفاعیاتی می‌تواند در برابر توقیف مطرح کند؟

پاسخ به‌عنوان وکیل پایه‌یک دادگستری (حقوق ایران) موضوع: مهریه همسر و توقیف «پاداش پایان خدمت» زوج – حدود، پیوندها و دفاعیات ممکن زوج 1) کلیات و مبانی قانونی - مهریه دین ممتاز است و زوجه می‌تواند برای وصول آن از طریق اجرای ثبت (در صورت داشتن سند رسمی مثل قباله نکاح) یا از طریق دادگاه خانواده اقدام به توقیف اموال زوج کند. مبانی: مواد 1082، 1085، 1087 قانون مدنی؛ ماده 22 قانون حمایت خانواده 1391 (در خصوص امکان تقسیط با توجه به اعسار). - اصل کلی در توقیف اموال: هر مال متعلق به مدیون قابل توقیف است مگر آنکه به موجب قانون مستثنیات دین باشد. مبانی: ماده 24 قانون اجرای احکام مدنی، مواد 61 تا 66 قانون اجرای احکام مدنی، ماده 24 قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی 1394 و اصلاحات بعدی. 2) ماهیت پاداش پایان خدمت و قابل‌توقیف‌بودن - پاداش پایان خدمت (پاداش بازنشستگی/پایان خدمت کارکنان دولت یا کارگران) اصولاً جزء مطالبات کارگر/کارمند از کارفرما یا دستگاه متبوع است و در زمره «حقوق و مزایای شغلی» قرار می‌گیرد، اما نه حقوق جاری ماهانه. - قاعده مستثنیات دین در خصوص «حقوق و مزد» ناظر بر حقوق و مزایای ماهانه و مستمر است و تا حدی از توقیف حمایت می‌کند (مواد 96 و 97 قانون اجرای احکام مدنی، ماده 96 قانون تأمین اجتماعی در مقام کسر از مستمری، و بخشنامه‌های قوه قضائیه). درباره پاداش پایان خدمت، رویه غالب این است که: - تا قبل از واریز به حساب مدیون، به‌عنوان «طلب مسلم و قابل وصول» قابل توقیف نزد شخص ثالث (دستگاه پرداخت‌کننده) است؛ - پس از واریز، وجه نقد در حساب مدیون بوده و جزو اموال او محسوب و اصولاً قابل توقیف است؛ - اما میزان کسر و نحوه توقیف می‌تواند تابع قیود مربوط به «حداکثر م