مرجع صالح و مسیر طرح دعوا چگونه است؟

پاسخ کوتاه: مقصر بودن کارگر در «حادثه کاری» مانع دریافت دیه از حیث «حق‌الناس» نیست، اما بر نحوه مطالبه، منبع پرداخت و میزان مسئولیت کارفرما/بیمه‌گر اثر می‌گذارد. در بسیاری موارد، حتی در فرض تقصیر کارگر، اگر کارفرما الزامات ایمنی و بهداشتی را رعایت نکرده یا آموزش و تجهیزات لازم را نداده باشد، وی حسب مورد به پرداخت دیه یا ارش و خسارات مسئول می‌شود. مسیر طرح دعوا بسته به نوع مطالبه (دیه، خسارت، مزایای بیمه‌ای) متفاوت است. شرح کاربردی: 1) اصل استحقاق دیه در حادثه کار - دیه ماهیتاً جبران خسارت بدنیِ شرعی/قانونی است (کتاب دیات قانون مجازات اسلامی 1392). برای تحقق مسئولیت پرداخت، یا باید: الف) فعل یا ترک فعل کسی (کارفرما، نماینده او، یا شخص ثالث) سبب جنایت شده باشد و عنصر تقصیر یا سببیت احراز شود (مواد 292، 295، 496، 500 قانون مجازات اسلامی)، یا ب) مشمول قواعد اتلاف/تسبیب یا ضمان ناشی از عدم رعایت مقررات ایمنی باشد (ماده 1 و 95 قانون کار، ماده 91 قانون کار، آیین‌نامه‌های حفاظت فنی). - اگر حادثه ناشی از «تقصیر انحصاری کارگر» و بدون تخلف ایمنی کارفرما باشد، اصولاً کارفرما مسئول دیه نیست. در این فرض، مطالبه دیه از بیمه شخصی ممکن است، ولی از کارفرما خیر. اگر شخص ثالثی سبب حادثه شده، دعوا علیه او اقامه می‌شود. - اگر کارفرما یا مسئول ایمنی، مقررات ایمنی و بهداشت کار را رعایت نکرده، آموزش نداده، وسایل حفاظت فردی تأمین نکرده یا کار ناایمن را تحمیل کرده باشد، حتی با تقصیر همزمان کارگر، مسئولیت کارفرما