حق مشرفیت چیست؟ - حق مشرفیت (حقالاشراف/حقتسلط بصری) در حقوق ایران به وضعیتی گفته میشود که ملکی بهواسطه ایجاد دید و اشراف غیرمتعارف نسبت به ملک مجاور، موجب سلب آسایش و کاهش حریم و ارزش ملک مجاور شود. این حق بیشتر در بافتهای شهری و هنگام احداث ساختمانهای بلند یا ایجاد بازشوها (پنجره، تراس، بام سبز قابل استفاده، جانپناه کوتاه، نورگیرهای مشرف) مطرح میشود. - مبنای حقوقی: مواد ۱۳۲، ۱۳۳ و ۱۳۲ به بعد قانون مدنی در باب منع «تصرّفاتی که مستلزم تضرر همسایه است» و لزوم رعایت متعارفات محلی؛ همچنین مقررات ملی ساختمان (مبحث ۴ و ضوابط شهرداریها) درباره حداقل فاصلهها و ارتفاع جانپناه، تراکم و اشراف. در رویه، هرجا اشراف موجب ورود «ضرر» یا «مزاحمت غیرمتعارف» شود، ضمان ایجاد میگردد (قاعده لاضرر). انواع وضعیتهای مرتبط 1) اشراف قانونی/مجاز: اگر ساختوساز دقیقاً طبق پروانه و ضوابط شهرسازی (فاصلهها، ارتفاع جانپناه 110-120 سانتیمتر، نورگیرها، عقبنشستها) باشد و اشراف در حدود متعارف محلی تلقی گردد، اصولاً مطالبه حق مشرفیت یا خسارت پذیرفته نمیشود. 2) اشراف نامتعارف یا خلاف ضوابط: مانند ایجاد پنجره مستقیم به حیاط همسایه بدون فاصله قانونی، تراس بزرگ رو به حیاط مجاور، جانپناه کوتاه روی بام قابل استفاده، بازشو در نورگیر مشترک بدون توافق، یا افزایش طبقات بیش از پروانه. در این حالت، هم امکان مطالبه رفع اشراف (مسدودسازی/افزایش جانپناه/پردههای ثابت) و هم مطالبه خسارت (کاهش ارزش ملک) مطرح است. 3) اشراف حادثشده بعدی: مثلاً همسایه پس از خرید شما، طبقات اضافه ساخته و اشراف ایجاد کرده
برای مشاهدهٔ ادامه، خرید کنید
دسترسی سریع و فوری