پرداخت بیعانه در خرید قولنامه‌ای چه مخاطراتی دارد؟

پرداخت بیعانه در خرید قولنامه‌ای (معمولاً پیش از تنظیم مبایعه‌نامه رسمی یا حتی قبل از استعلامات لازم) در عمل متداول است، اما از منظر حقوقی مخاطرات مهمی دارد. مهم‌ترین ریسک‌ها و راهکارهای کاهش آن به شرح زیر است: 1) احتمال معامله فضولی یا فقدان مالکیت/اختیار فروشنده - ریسک: ممکن است فروشنده مالک رسمی/مشاعی نباشد، اختیار انتقال نداشته باشد (مثلاً وکالت منقضی/باطل)، یا ملک در رهن/توقیف باشد. - آثار حقوقی: معامله فضولی طبق مواد 247 تا 263 قانون مدنی منوط به تنفیذ مالک است؛ در صورت عدم تنفیذ، الزام به تنظیم سند منتفی و فقط حق مطالبه وجه‌پرداختی و خسارت ممکن است. استرداد بیعانه در عمل دشوار می‌شود. - راهکار: اخذ استعلام از اداره ثبت (سند رسمی)، شهرداری/اصناف (پروانه کسب و تغییر کاربری)، استعلام ثبتی از طریق دفاتر اسناد رسمی، مشاهده اصل سند مالکیت و احراز هویت فروشنده، بررسی وکالت‌نامه رسمی و اعتبار آن (مواد 656 به بعد ق.م). 2) عدم قطعیت وضعیت حقوقی/کاربری و سرقفلی/حق کسب و پیشه - ریسک: مغازه ممکن است دارای سرقفلی یا حق کسب و پیشه و تجارت (قانون روابط موجر و مستأجر 1356 و 1376) باشد یا مستأجر دارای حقوقی باشد که انتقال را محدود می‌کند. همچنین ممکن است تغییر کاربری یا تخلفات ساختم