کدام آراء قابل اعتراض‌اند و کدام آراء قطعی محسوب می‌شوند؟

قابلیت اعتراض یا قطعیت رأی، امری قانونی و تابع تصریح قانون‌گذار است؛ بنابراین هر رأیی که قانون برای آن طریق اعتراض (در معنای عام) پیش‌بینی نکرده باشد، از حیث طرق عادی قطعی تلقی می‌شود. برای تبیین مرز «آراء قابل اعتراض» و «آراء قطعی»، نخست باید اقسام رأی را شناخت. مطابق ماده 299 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی 1379 (ق.آ.د.م)، رأی دادگاه به «حکم» و «قرار» تقسیم می‌شود و آثار هر یک در باب قابلیت اعتراض متفاوت است. الف) آراء قابل اعتراض (طرق عادی) 1) واخواهی نسبت به احکام غیابی بدوی: هرگاه حکم دادگاه نخستین غیابی باشد، محکوم‌علیه می‌تواند در مهلت مقرر به همان دادگاه صادرکننده حکم اعتراض کند (مواد 303 تا 309 ق.آ.د.م). واخواهی طریق عادی اعتراض ویژه احکام غیابی در مرحله بدوی است. 2) تجدیدنظرخواهی نسبت به احکام و برخی قرارها: - احکام: به موجب ماده 331 ق.آ.د.م، احکام داد