چگونه از تلگرام، اینستاگرام و واتس‌اپ خروجی قابل استناد بگیرم؟

مبنای حقوقی استناد به پیام‌ها و محتوای شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌ها - مطابق قانون تجارت الکترونیکی 1382، «داده‌پیام» در حکم «نوشته» است و می‌تواند دلیل محسوب شود؛ به‌شرط آنکه شرایط قانونی مثل قابلیت دسترسی، تمامیت و انتساب رعایت شود (مواد 6، 7 و 10 تا 12 و نیز احکام مربوط به امضای الکترونیکی مطمئن در مواد 14 تا 18). - در دعاوی، بار اثبات بر عهده مدعی است و ادله اثبات دعوا شامل اسناد، امارات، شهادت و… است (مواد 1257 و 1258 قانون مدنی). خروجی‌های دیجیتال اگر شرایط اصالت، انتساب و تمامیت را احراز کنند، می‌توانند در قالب «سند» یا حداقل «اماره قضایی» مورد استناد واقع شوند. - در حوزه کیفری، فصل آیین دادرسی قانون جرایم رایانه‌ای 1388 (به‌ویژه مواد مربوط به حفظ فوری داده، تفتیش و توقیف و دسترسی به داده‌ها؛ مواد 32 تا حدود 44) و «آیین‌نامه جمع‌آوری و استنادپذیری ادله الکترونیکی» مصوب قوه قضاییه، چارچوب جمع‌آوری، حفاظت، زنجیره نگهداری و ارزیابی ادله الکترونیکی را بیان کرده است. رعایت این تشریفات برای اعتبار ادله ضروری است. - ادله تحصیل‌شده از طرق غیرقانونی یا همراه با نقض حقوق دفاعی و حریم خصوصی ممکن است از درجه اعتبار ساقط شود؛ لذا جمع‌آوری باید متناسب، ضروری و قانونی باشد (اصول عام آیین دادرسی کیفری و قواعد حاکم بر تحصیل دلیل). معیارهای کلیدی برای قابل استناد کردن خروجی‌ها 1) انتساب: باید رابطه محتوا با شخص منتسب‌الیه احراز شود (شماره تلفن، نام کاربری، آی‌دی کاربر، پیوند با سایر اسناد، رویه تعاملات، تأیید اپراتور و قرائن فنی). 2) تمامیت/عدم دستکاری: محتوا باید کامل و بدون دخل و تصرف ارائه شود. وجود نسخه اصلی یا خروجی رسمی پلتفرم و ارائه مقدار هش (Hash) از فایل‌ها برای اثبات تم