آیا می‌توان انتقال را ابطال یا اصلاح کرد؟

اصل بر لزوم و اعتبار انتقال است؛ یعنی هرگاه مال یا حقی بر مبنای عقد ناقل (بیع، صلح، هبه و…) یا به‌موجب سند رسمی به دیگری منتقل شد، قرارداد و آثار آن لازم‌الاتباع است و جز در موارد مصرح قانونی یا با تراضی طرفین قابل برهم‌زدن یا دستکاری یک‌طرفه نیست (مواد 10 و 219 قانون مدنی). با این حال، بسته به اینکه ایراد متوجه «خود معامله انتقالی» است یا «سند و ثبت انتقال»، امکان ابطال یا اصلاح وجود دارد. 1) ابطال یا بی‌اعتباری خود معامله انتقالی الف) بطلان انتقال در موارد فقدان شرایط اساسی صحت معامله باطل است؛ مانند فقدان قصد و رضا، عدم اهلیت، نامشروع بودن جهت یا نامعین بودن مورد معامله (ماده 190 قانون مدنی و قواعد مربوط). نمونه‌های شایع: - صوری بودن معامله یا انجام آن به قصد فرار از دین: به‌موجب اصلاحات ماده 218 و ماده 218 مکرر قانون مدنی، معاملات صوری یا معاملاتی که به قصد اضرار به طلبکاران انجام می‌شود، حسب مورد باطل یا قابل بی‌اعتبارسازی قضایی‌اند. - معامله با محجور یا از سوی شخص فاقد سمت و اختیار: معاملات محجورین یا معاملات واقع‌شده از سوی اشخاص فاقد نمایندگی قانونی نسبت به مال غیر (بدون اذن یا خارج از حدود اختیارات) باطل یا غیرنافذ تلقی می‌شود. ب) عدم نفوذ (قابل تنفیذ یا رد) در معامله فضولی، انتقال بدون اذن مالک «غیرنافذ» است و نیازمند اجازه یا رد مالک می‌باشد. در صورت رد مالک، اثر قر