امنیت، امضای دیجیتال و احراز هویت در چک الکترونیک چگونه است؟

چک الکترونیک از منظر حقوقی «داده‌پیام» حاوی تعهد پرداخت است که به جای برگه کاغذی، در بستر سامانه‌های بانکی و بین‌بانکی ایجاد، امضا و مبادله می‌شود. مبنای اعتبار آن در حقوق ایران، ترکیب قواعد عام اسناد و ادله الکترونیکی در قانون تجارت الکترونیکی 1382 و الزامات خاص چک در قانون صدور چک (مصوب 1355 با اصلاحات بعدی، به‌ویژه اصلاحات 1397) و دستورالعمل‌های بانک مرکزی است. به موجب قانون تجارت الکترونیکی، داده‌پیام می‌تواند جایگزین «نوشته» و امضای الکترونیکی می‌تواند جایگزین «امضای دستی» شود و در صورت رعایت شرایط «امضای الکترونیکی مطمئن» از حیث انتساب، تمامیت و انکارناپذیری با امضای سنتی هم‌ارزش است (مواد 2 و به‌ویژه ماده 10 قانون تجارت الکترونیکی). از سوی دیگر، وفق ماده 21 مکرر قانون صدور چک، ثبت صدور، انتقال و دریافت چک در سامانه‌های مورد تأیید بانک مرکزی الزامی است و نقل و انتقال خارج از سامانه فاقد اثر قانونی در برابر اشخاص ثالث خواهد بود؛ این حکم، سنگ‌بنای رهگیری، شفافیت و کنترل ریسک در چک الکترونیک نیز هست. امضای دیجیتال و الزامات آن: امضای چک الکترونیک باید «امضای الکترونیکی مطمئن» باشد؛ به تصریح ماده 10 قانون تجارت الکترونیکی، این امضا هنگامی مطمئن تلقی می‌شود که: الف) به‌طور انحصاری به امضاکننده منسوب باشد؛ ب) تحت اراده انحصاری